Let’s Encrypt kończy z OCSP: naprawa OCSP stapling na NGINX

W tym artykule
Let’s Encrypt ogłosił 23 lipca 2024 r., że zamierza zakończyć obsługę OCSP na rzecz list unieważnionych certyfikatów, a usługę OCSP wyłączył 6 sierpnia 2025 r. OCSP stapling na NGINX z tymi certyfikatami nie ma więc teraz czego dołączać. Czy Twoja strona przestanie obsługiwać TLS? Nie. Ale dyrektywy staplingu w konfiguracji są już tylko balastem. Poniżej: co ogłoszono, co to oznacza dla konfiguracji z ssl_stapling i co warto już teraz sprawdzić na własnym serwerze.
Co Let’s Encrypt ogłosił w sprawie OCSP?
W skrócie: urząd certyfikacji chce jak najszybciej odejść od protokołu Online Certificate Status Protocol i przejść na listy unieważnionych certyfikatów. Według ogłoszenia Let’s Encrypt o zastąpieniu OCSP urząd utrzymuje responder OCSP od startu prawie dziesięć lat temu, a obsługę CRL dodał w 2022 roku. Następnie w sierpniu 2023 roku CA/Browser Forum przyjęło w głosowaniu zmianę, po której usługi OCSP są opcjonalne dla publicznie zaufanych urzędów certyfikacji. Został jeden wyjątek: Microsoft Root Program.
Konkretne daty? Na początku ich nie było. Szczegółowy harmonogram miał się pojawić, gdy Microsoft również uzna OCSP za opcjonalny, a urząd liczył, że nastąpi to w ciągu sześciu do dwunastu miesięcy; ostatecznie usługę wyłączono 6 sierpnia 2025 r. Pierwotny plan zakładał wysłanie ostatniej odpowiedzi od trzech do sześciu miesięcy po opublikowaniu harmonogramu wyłączenia, a aktualizacje trafiały do kategorii API Announcements na forum Discourse projektu.
CRL a OCSP: dlaczego urząd zmienia mechanizm
OCSP to zapytanie o status pojedynczego certyfikatu wysyłane do respondera urzędu. CRL to publikowana lista wszystkich certyfikatów, które urząd unieważnił. Głównym powodem zmiany jest prywatność. Zapytanie OCSP mówi urzędowi, która strona jest odwiedzana i z jakiego adresu IP, a nawet urząd, który celowo nie przechowuje takich zapisów, mógłby zostać prawnie zmuszony do ich gromadzenia. Listy unieważnień nie mają tego problemu, bo klient pobiera całą listę, zamiast pytać o jedną stronę.
Drugi powód to zwykłe utrzymanie. W tym samym ogłoszeniu czytamy, że możliwie prosta infrastruktura urzędu ma znaczenie dla zgodności z wymogami, niezawodności i wydajności, że utrzymywanie OCSP co roku pochłaniało znaczne zasoby, a sama usługa stała się zbędna, odkąd obsługiwane są listy CRL. Trudno się nie zgodzić.
Jak dziś działa OCSP stapling na NGINX
Przy staplingu serwer WWW sam pobiera odpowiedź OCSP i dołącza ją do uzgadniania TLS. Klient odwiedzającego w ogóle nie musi kontaktować się z urzędem. W NGINX odpowiadają za to trzy dyrektywy: ssl_stapling, ssl_stapling_verify i ssl_trusted_certificate, wszystkie opisane w dokumentacji modułu ssl nginx. Ta strona stawia jeden wymóg (i to na nim ludzie się potykają): certyfikat wystawcy musi być znany. Jeśli więc plik ssl_certificate nie zawiera certyfikatów pośrednich, certyfikat wystawcy musi znaleźć się w pliku ssl_trusted_certificate.
Typowy blok server dla Let’s Encrypt z włączonym staplingiem wygląda tak:
server {
listen 443 ssl;
server_name example.com;
ssl_certificate /etc/letsencrypt/live/example.com/fullchain.pem;
ssl_certificate_key /etc/letsencrypt/live/example.com/privkey.pem;
ssl_stapling on;
ssl_stapling_verify on;
ssl_trusted_certificate /etc/letsencrypt/live/example.com/chain.pem;
}Co się zmienia dla konfiguracji ssl_stapling w nginx
Stapling zależy w całości od respondera urzędu. Odkąd odpowiedzi nie są już wysyłane, NGINX nie ma czego pobrać ani dołączyć. W ogłoszeniu zaznaczono, że większość implementacji OCSP działa w trybie fail open, czyli brak możliwości pobrania odpowiedzi nie psuje systemu. Twoja strona dalej obsługuje TLS. Uzgadnianie po prostu odbywa się bez dołączonego statusu.
W praktyce dyrektywy stają się martwą konfiguracją, która może co najwyżej zaśmiecać logi. To porządki do zrobienia, a nie sytuacja awaryjna. Jedno sprawdziłbym jednak w pierwszej kolejności: gdzie w Twojej infrastrukturze faktycznie kończy się połączenie TLS? Przy HTTPS za reverse proxy ustawienia staplingu mogą leżeć na innej maszynie niż ta, o której myślisz w pierwszej chwili.
Zastosowania poza przeglądarką to inna sprawa i wymagają większej uwagi. Jeśli zabezpieczasz tymi certyfikatami na przykład VPN, urząd radzi upewnić się, że Twoje oprogramowanie działa poprawnie, gdy certyfikat nie zawiera adresu URL OCSP.
Lista kontrolna: przygotowanie serwera na koniec OCSP
Zasadniczo chodzi o to, żeby znaleźć każde miejsce, które polega na OCSP, i zaplanować, jak się go pozbyć. Przejdź te kroki na własnym hoście:
- Znajdź dyrektywy. Przeszukaj każdy blok server pod kątem
ssl_staplingissl_stapling_verify, także współdzielone snippety i pliki dołączane przez include:grep -rn "ssl_stapling" /etc/nginx/. - Obejrzyj certyfikat. Czy nadal zawiera adres URL OCSP? Sprawdź poleceniem
openssl x509 -in fullchain.pem -noout -ocsp_uri. - Przetestuj uzgadnianie. Uruchom
openssl s_client -connect example.com:443 -servername example.com -statusi poszukaj sekcji z odpowiedzią OCSP, żeby zobaczyć, czy wraca dołączona odpowiedź. - Przejrzyj monitoring i skrypty wdrożeniowe. Każdy test, który traktuje brak dołączonej odpowiedzi jako błąd, zacznie zgłaszać fałszywe alarmy.
- Wskaż twarde zależności. Wszystko, co do działania wymaga odpowiedzi OCSP, potrzebuje planu odejścia od tej zależności, zgodnie z zaleceniem urzędu, żeby zacząć jak najszybciej.
- Zaplanuj usunięcie. Usuń dyrektywy staplingu, uruchom
nginx -ti przeładuj konfigurację.
Które kontrole certyfikatu TLS nadal mają znaczenie po zmianie
Sprawdzanie unieważnień przenosi się na stronę klienta i przeglądarki, przez listy CRL. Na serwerze WWW nie ma tu nic do skonfigurowania. W Twoich rękach zostaje reszta cyklu życia certyfikatu:
- pełny łańcuch serwowany z pliku
ssl_certificate, - automatyczne odnawianie, które działa i potem przeładowuje NGINX,
- monitoring ważności, który ostrzega, zanim certyfikat wygaśnie,
- test uzgadniania po każdej zmianie konfiguracji.
Wszystko to widać z zewnątrz. Każdy może sprawdzić, co zdradzają konfiguracje TLS o serwerze, więc spójna konfiguracja jest warta wysiłku. Czysta konfiguracja służy też robotom tak samo jak odwiedzającym, co ma znaczenie, gdy Googlebot crawluje przez HTTP/2 na połączeniach negocjowanych w tym samym uzgadnianiu.
Odkąd responder został wyłączony 6 sierpnia 2025 r., OCSP stapling z tymi certyfikatami nie ma czego dołączać. Rozsądny ruch teraz: zrób audyt konfiguracji, zapisz każdą zależność od dołączanej odpowiedzi i spokojnie usuń dyrektywy. Bez pośpiechu.
FAQ
Czy moja strona przestanie działać, gdy OCSP w Let’s Encrypt zostanie wyłączony?
Nie powinna. Let’s Encrypt wyłączył swoje respondery OCSP 6 sierpnia 2025 roku, a większość implementacji OCSP działa w trybie fail open, więc brak odpowiedzi nie psuje systemu. NGINX dalej kończy uzgadnianie TLS, tylko bez dołączonego statusu.
Czy powinienem wyłączyć ssl_stapling już teraz?
Tak, warto. Let’s Encrypt wyłączył swoje respondery OCSP 6 sierpnia 2025 roku, więc nie ma już czego dołączać. Usuń dyrektywy ssl_stapling z konfiguracji i sprawdź, czy nic od nich nie zależy.
Czy muszę konfigurować listy unieważnionych certyfikatów w NGINX?
Nie. W przypadku publicznej strony WWW z list CRL korzystają klienci i przeglądarki, a nie serwer przedstawiający certyfikat. Twoje zadanie się nie zmienia: serwuj poprawny łańcuch i pilnuj, żeby odnawianie działało.
Daj każdej stronie własne IP.
Pierwszą domenę dodasz w kilka minut.


